Kurdona-Mutation

Vîrûsa kurdî ya timî Kurdona-Mutation e. Ti derman jê re natê dîtin, jiberku kargehên teqîkirinan (tecrubeyan) bi serokatiya pir rêxistinên kurdî taserî biçalakî dixebitin û encamên karên wan ji sedîsed hukardar in, ew kanin gelê kurd ta roja nemanê jî pê aşlebikin.

Kî ji berpirsan kane bivajayî naveroka van rêzên lijor bixebite û weha bi zeverî di xizmeta gelê me yî qehreman de be, ku ez werime çehvên wî/ wan maçbikim û jê re bibim arîkarar?

Bi hêviya rojên geş bona serberziya gelê me.

03.03.2021

Husên Hebeş

Ev wêneya li ser sûra bajarê Amedê ye

An International Bilingual Poetry Anthology

BRIDGING THE WATERS  III

Co-published by Korean Expatriate Literature & Cross-Cultural Communications New York USA 2020

Ev Anthologiya sisiyê ya helbestvanine emerîkanî (34), koryayî (27) û navneteweyî (61) ye, di roja 16.02.2021 de ji Wîlayetên Emerîkanî Yekbûyî (WEY) gîhîşte min.

Ew bi bergekî ciwan û bi dexistineke hêja bi zimanên emerîkanî/îngilîzî û koryayî hatiye belavkirin, (601 rûpelên navîn).

Wêneyekî biçûk û kurte jînenigariyeke her helbesvanekê/î li gel du helbestan tê de çapbûne.

Şansa me kurdan jî hebû, ku di rûpelên 265 – 269 ji min re hatine terxankirin.

Rêdektoriya vê berhemê bi hevkariya Yoon-Ho Cho û Stanley H. Barkan e.

Ev çapaniya ji Anthologiya II tekûztir e. Ew di roja 13.09.2018 de ji min re hat.

16.02.2021

Husên Hebeş

husseinhabasch@gmx.de

Übersetzung

Lieber Germain,                                                

die Übersetzung dieses Gedichts „Uhrmacher für Regenbogen“ war mir eine Freude, zwei Tage zuvor brauchte ich zwei Tage, um eine Zeile (nur 9 Worte) von Gatha 29.2 von Avesta ins Kurdische zu übersetzen. Das Avesta ist eines der wichtigsten Kulturdenkmäler der Menschheit. 

Die Gathas sind mehr als 3000 Jahre alt. Nach jeder erfolgreichen Übersetzung werde ich der glücklichste Mensch der Welt. So ist es die Kraft und das Geheimnis der Poesie.

Liebe Grüße

Hussein, Bonn, 02.02.2021

Wergerandin

Hêja Germain                                          

Wergerandina vê helbestê „Katijmêrçêkir bo keskesorê“ ji min re şahiyek bû, berî du rojan ez  mijûlî tecemekirina malka 2 ji Gathaya 29 ya Zerdûşt bûm, ew malka ji 9 peyvan bû, min ji zimanê Avesta wergerand kurdî. Avesta yek ji giringtirîn peykerên çandî ya mirovatiyê ye.

Gatha berî 3000 sal hatiye gotin û paşê nivisîn. Piştî wergerandina her malkêkê ez xwe bextwartirîn mirov dibînim li vê cîhanê.   Ev e hêz û nihêniya helbestvaniyê.

الترجمة

عزیزی گێرمەن

تەرجمة هذه القصیدة „صانع الساعة لأجل قوس القزح“ کانت سعادة لی. قبل یومین کنت منهمکا بترجمة البیت الثانی من گاتها ٢٩ ل زەرەدوشت. البیت الشعری یتکون من تسع مفردات، ترجمته من اڤستا إلی الکردیة استغرقت یومین. یعتبرأڤستا من أهم الروائع الأدبیة والدینیة والفلسفیة فی تاریخ الثقافة الإنسانیة.

گاتها تلیت کأناشید وأدعیة للإله أهورا مزدا قبل ثلاثة آلاف سنة ودون ما تبقی منها بعد ذلک. بعد ترجمة کل بیت من اللغة الأڤستیة ألی الکردیة أشعر أننی أسعد إنسان فی هذه الدنیا. هذه هی قوة الشعر، هذا هو سر الشعر.

تحیاتی

حســـین

Foto: D. Weisman

Jikuhatina (Etymologie) peyva hêz

Jikuhatina, (Etymologie) hêz *

hêz   birs, birsit, nihêm, nêro, wize, zux FTS, 438, quwet, taqet ere, tabişt, wize FHB, 1016  xurt , ew pîr bûye, ~a wî ne mayî, ew keçeke bi ~ e, hêzdan,  xwe dbj bihêzkirin, …wî got ev îşê min e, ~da xwe û wek rawirekî li avê raperî û dirêjî masî kir RC, h 4 r 4, ji FGd, bi hew hêz,1112,  bi za hêz’e, 86, hêz di ferhengên kurdî din de jî heye. FKI jî ew rast şirovkiriye, 253, carna ew kurte etzmologiyê jî dinivîse, lê li vir natê dîtin.

hêz av hazj,.g. V (hez) ’sich bemächtigen’ dn za1), zaz-2), perf zaz- ai sáhate, bi yonanî jî heye, girftan, giriftar, AiW, 1795 hêz bi fa nîro, twan. Ferhenga ЦЭСКЯ, 439 jikuhatina hêz, hîz ji DKF, 457 biriye, xwediyê wê îranzan Tsabolov, R. weha etymolojiya wê tomarkirî *haza- av. hazah, ai sahas- nivisiye, ango jêdera wî ne Aiw ye, wî ew wek peyveke îraniya kevn (îk) daye zanînin, ew yeka jî erênî ye û wateya hêzbi rûsî ’сила, мощь rast ravekiriye, lê hîz ne peyveke ciyok e ji hêz re, du wateyên wê din hene.

* Ev kurtelêgerîna di ber wergera Gathayên Zerdûşt re hatiye nivisîn, dema min wateya peyva avestayî haz– (hazacā) di 26.01.2021 zanî, tavilê peyva kurdî hêz hat bîra, tevîku ez bi haz– re di roja 25.01.2012an bûm aşna, lê berî 9 salan hêza kurdî ne hat bîra min û wê demê ez nû hînî bikaranîna ferhenga AiW dibûm, ku bi 53 pîtên aramî hatiye çapkirin. Serketina min ya wê demê ew bû, ku ez rastî ravekirina peyvên Gatha bêm.

26.01.2021

Husên Hebeş

Jêder û kurtayî

ai  alt indisch, av  avesta, dbj  destebêje, dn  dema niha, fa  farsî  g  gathî-avestî,hejmar, hew  hewamî, j  jungAvestisch  mê  navdêrê mê,  perf  perfekt, pü Pahlawi Übersetzung,  r  rûpel,  V  vokativ, za  zazayî.

AiW. Altiranisches Wörterbuch, zusammen mit den Nacharbeiten und Vorarbeiten, von Christian Bartholimae, Walter de Gruyter, Strassburg, 1904 (rep. Berlin. New York, 1979)

DKF – Jaba, A. Dictionnaire kurde-françias. St.-Peterbuog, 1879

FHB. Hejar, Henbane borîne, Ferhengî Kurdî Farsî, întşarat seda w sîmay cimhurî îsalamî Îran, çapî duwem1376

FHd. Hebeş, Husên Ferhenga Hogir, Kurdî – Kurdî, (destnivîs)

FKÎ. Chyet Michael, Kurdish – English Dictionary, Ferhenga kurmancî – înglîzî, Yale University, 2003

FTS  Ferhengî Tahêr Sadq, ferhengî hawwatekanî kurdî, Silêmanî –Kurdistan, 1998

FZK  Kocadag, Çeko  Ferheng Kirmanckî (zazakî) – Kurmancî, Kurmancî – Kirmanckî (zazakî), weşanên Komkar, Berlin, 2010

RC. Ronahî, Supplément Illustré de la Revue Kurde Hawar, 1. Nîsan 1941 adar 1945, çapxana Sebatê, Tereqiyê, Şam.

WHK Wişename, Horamî – Kurdî nawerast, dane Cemal Hebîb alah (Bêdar), Hewlêr, 2010

وشەنامە، هۆرامی – کوردیی ناوەڕاست، دانەر جەمال حبیب الله (بێدار)، هەولێر، ٢٠١٠

ЦЭСКЯ Этимологический словарь курдского языка, Цаболов, Руслан Лазаревич, Mоскова, t. 1, 2001, t. 2, 2010  t. 1, 2001, t. 2, 2010 

Foto: HH

husseinhabasch@gmx.de

Efrîn5

Efrîn

tu birîneke vekirî yî

li tena mirovatiyê

kelemek e di çehvên

berpirsên kurdan de

عفرین

هم یقطعون

… „والزیتون“

والقرآن

والإله

Efrîn

tu pîroztirîn heyîn î

li dunyayan

bergiriya taserî yî

di dil û hestên

dilsozên xwe de

21.01.21

Husên Hebeş

Foto: Faridon Ebas

Serokên û berpirsên virek (dirûzin)

Di vê serdema cîhandanêyê de (Globalisierung, Globalization) vir (derew, dirû) pir bilezînî pêşda diçe, jiberku ew di siyasetê de û di her biwarekî cuda de li jiyanê bûye alaveke xapandinê di hukumdariyê de. Rastî jî pir li şûnmaye, ew hîn negihêştiye serdema cîhandaniyê, di bin perdeya  cudavirekan de  hincaran tê veşartin, berhemên vir, derew, dirûyan bi rûxsareke hunerî riswadikin rind tên xwandin.

Berhema halbestvanê li cîhanê naskirî Germain DroogenbroodtPirs“, – ew di 22.01.2021 di bin jimara 666 ya Îthaka de 24 zimanan tê belavkirin, ev jî wergera wê ya kurdî ye.

Pirs

Erdê, ma tu hîn çîkeke

pirtir e ji ronahiya kevnar

ji kendalekî lalî

hindabûyî li gerdûnê?

Golikê Zêrîn

bask ji firîşteyê birine

û deslatdar

-cilên peyambir lixwekirine-

derewên xwe wek rastiyê belavdikin

hema nayê bihîstin

lêdana dengê baskên bawerpêkirî

lêdana dil.

Translation into Kurdish bz Hussein Habasch

Ji “Gegenlicht”

Germain Droogenbroodt

Droogenbroodt Foto: HH
See weekly the Poem of the Week Excellent poetry from all over the world in English, Spanish, Dutch and in Arabic, Bangla, Bulgarian, Chinese, Farsi, Filipino, French, German, Greek, Gujarati, Hebrew, Hindi, Icelandic, Irish (Gaelic), Italian, Japanese, Kurdish, Macedonian, Malay, Polish, Portuguese, Romanian, Russian, Serbian, Sicilian, Tamil: http://www.point-editions.comGermain

husseinhabasch@gmx.de

Anna Axmatova

Anna Axmatova

Zêr dijenge û polat diherije.

Mermer diheride. Ji mirinê re hemî amade ne.

Ji her tiştî tewatir li ser erdê her daman e

Û peyva taseriyê deselatdar.

Анна Ахматова

Ржавнеет золото и стилевает сталь.

Крошится мрамор. К смерти все готово.

Всего прочнее на земле печаль

И додговечней царственое слово.

Bi van çar malkên helbestvana taserî Anna Axmatova (1889 – 1966) rojhilatnas I. M. Stêlbîn-Kamênskî lêgerîna «3. Zeretûştra» diêpîgramîne di berhema xwe yî nayab de «Гаты Заратуштры» (Gathayên Zerdoşt).

Min bi xwe nikanî ez xwandina berhema lijor binavkirî berdewambikim, ku van malkan wernegerînim kurdî û rêzdar Stêlbîn-Kamênskî ev malkên resen di helbestvaniyê de daniye ciyekî seza.

Bonn, 13.01.2021

Husên Hebeş

husseinhabasch@gmx.de

Diyariya sala 2021

-Çar berhemên nirxdar ji SerSera-

Dr. Beşar Mostefa pirkesên kurd şadike û ez jî yek ji wan im. Çar çapaniyên nû gihîştên destên min. Nivîsevanên van karan xwediyên ezmûnên taybetî ne, her yekî ji van behredaran rêyeke xwe ye xweser di çanda kurdî de vekiriye. Ez ji dil pîrozbahiyê li dostên giranbiha dikim û hêviya serketinên mezintir ji wa re di geşkirin û berzkirina lîtêretûr û çanda kurdî de dixwazim. Têm rûyên we hemiyan.

Ev nivîsevanên qedirbilind ev in: Kekê Eskerê Boyîk vê carê bi sernavê „Mirovê bê derd, Çîrokên gelêrî“ ji nav çehvkeniya folklora kurdî ji me xwandevan û pisporan re berhemina pêşkeşdike. Birê Merwan Berekat bervê xwe berv pirsa „Jiyana zimên, Hin mijar – rêziman“ kiriye û di mercine efrînî xwînayî de me bi mijara xwe ve dibeste.

Mixabin ku ji zû de Beşarek derneketibû û xwedî li qelem hilgirtiyên me bikira, karên wan belavbikira û me ewna hunermend, fîlosof û helbestvan hindanekiribana, weha jî navnîşana kurteroman „Çavrêya Rûpak“ a kekê CanKurd bi bergekî qeşeng xwe di nav ramannivîsa hevdem de vedine. Birê helbestvan Tengezar Marînî ji salan ve di nav helbestvaniya kurdî de ye, li wê xwedî derektî û wek gelek hevpîşeyên din êşa xwesotînê di ber peyva kurdî de gotirdike û berevoka „Parçeyek ji helbesteke bi dawî nehatî“ dike diyariya sala 2021.

Bila hevpîşe li min bibûrin, ku ez niha nikanim karên wan bixwînim, jiberku min sozdayî ta wergera Gathayan ji zimanê Avesta ya peyambirê peyambiran, fîlosof û helbestvanê helbestvanan Zerdoşt temam nekim, ti karekî din nakim. Ez kanim vê mijedeyê jî bi we dim, ku Yasna 28 bi 33 malakan bû heyîna me ya kurdî.

Bonn, 02.01.2021

Husên Hebeş

husseinhabasch@gmx.de

Lîyah Dîbo

Xwandevana min î tevî biçûk

Lîyah Dîbo keçeke dusalî û dumehkî ye, dayîka wê weha nivisiye: „Lîyah êvarkî tim dixwaze ji vê pirtûkê (Efrîn û canberê bi mirov hatîye navandin)  jê re bê xwandin!

Liah Diebo (2 Jahre und 2 Monate alt)

Meine kleinste Leserin

Die Mutter schreibt: „Liah möchte abends immer dieses Buch (Afrin und das Lebewesen, das Mensch genannt wurde) vorgelesen bekommen!“

Bonn, 14.12.2020

Hussein Habasch

husseinhabasch@gmx.de

Bawername û Medal ji New York

Ev Bawermane û Medala lêtêratûra hunerî ji min jinişkavayî bû.

Spas bo Cross-Cultural Communications û xwediyê wê helbestvanê emerîkî navdar Stanley H. Barkan û Bebe Barkan.

Cross-Cultural Communications 50th Anniversary Award 1971 – 2020 New York, USA

This certificate is awarded with the CCC medal to Hussein Habasch for a significant contribution to the publications of the CCC and the virtual participation of Umberto in the Fine Italian Restaurant of the CCC

Dieses Zertifikat wird mit der CCC-Medaille an Hussein Habasch für einen bedeutenden Beitrag zu den Veröffentlichungen des CCC und die virtuelle Teilnahme von Umberto am Fine Italian Resaurant des CCC verliehen.

husseinhabasch@gmx.de