Autor: Hussein Habasch

Buchvorstellung

         „Afrin und das Lebewesen, das Mensch genannt wurde“
Kurdisch / Deutsch

Der Dichter Hussein Habasch stellt seinen Gedichtband „Afrin und das Lebewesen, das Mensch genannt wurde“ in Kurdisch-Deutsch und in Kurdisch-Englisch vor. „Wer das Buch liest, erfährt den Sinn der Notwendigkeit neugeboren zu werden in der Schönheit und Heiligkeit und wahrhaft Mensch zu werden — Stanley H. Barkan (Poet, Publisher, USA)

“Afrin and thr Creature that used to be called Human being” Kurdish / English

In two languages that bridge the waters from Kurdistan to the English-speaking world, Hussein Habasch presents his view of what it means to be a Human. The words tear at the skin and sinew of the reader towards an epiphany for the soul that is both too beautiful for words and, at the same time, a modern searing revelation of the state of Man.

— Stanley H. Barkan (Poet, Publisher, USA)

Dienstag, 25. Juni 2019, 19 Uhr

Haus der Bildung, Zentralbibliothek, Literarischer Salon

Mülheimer Platz 1, 53111 Bonn, Telefon: o228 – 77 22 77

Eintritt frei!

Werbeanzeigen

Raperîna çanda kurdî di kovara Hawarê de

„Raperîna çanda Kurdî di kovara Hawarê de“

cîyê xwe jî di navnîşa (lîsteya) belavkiriyên „SerSera“ de bi çapek e baş û bi bergekî lêhatî dît. Dr. Beşar Mustefa tablokêş e jî. Ez ji ber vê çapê ve şermnakim ji ber çewtiyên çapanî wek herduyên salên1996 û 1999 li Bonn û li Sûriyê belavbûne. Ez kanim wê ji pirtûkxane û pisporan re bişînim. Xwandevanên zanîngehan û herkesk kanin wê bikarbînin çawa jêdereke çandî. Spasiya dilînî ji bo Dr. Beşar û hevkarên wî dilsozî.

Bona şermezarkirina tawanbarîyên deselatdarên Tirkîyê li Efrînê.

Îro rewşa riswakirina hikumeta Erdogan li Ewropa ji hemî demên borî piştî dagîrkirina Efrîn baştir e.

Di 10.05.2019an de rojnamevanê elmane-tirk Deniz Yücel raportek di Spiegel-Online de (Binire Linka li jêr) li ser êşkencekirina girtîyan di zîndanên Tirkîyê de belavkir. Dengvedana wê hemî partîyên elmanî û hineke ewropî tengijandin, lema jî wezareta derva ya elmanî gef (înzar) li Tirkîyê kir, ku divê ew li gor „Peymana lidij Êşkenceyê  ya Yekîtîya Netewan“ biçe.

Divê hemî rêxistin û partîyên kurd û kurdistanî yên li dijî dagîrkirina Efrînê ne belgehên tawanên dewleta Tirkîyê ya dagîrker li Efrînê bidin partîyên elmanî û yên din li welatên ewropî.

Divê ev fesrsenda ji dest me neçê.

Serketin bo Efrîna birîndar.

Bonn, 11.05.2019

Dr. phil. Husên Hebeş

https://www.spiegel.de/politik/ausland/deniz-yuecel-bundesregierung-fordert-tuerkei-zur-einhaltung-der-anti-folterkonvention-auf-a-1266911.html

Helbestvan Nezîr Palo

Di vê serdemê em li Efrînistanê di nav xwînê de digevizin, xwandina helbestên evîntîya mirovî hinekê efrînîyan bi dijwarî berv xwe radikşînin.

Lê eger mera bi awireke hunerî û bi tenga afirandinî li berhemên helbestvan Nezîr palo sêrbike, mera kane bi tewjmî bibêje, ku hunermend di helbestvanîya kurdî hevdem de serketî ye û berhemên wî yên vê dawîyê vehandine mînayine berz in di lîtêretûra kurdî de û helbestên wî yên bi erebî belavbûne li ser mijada eşq û evîntîyê ji yên pir helbestanên ereban ên navdar ciwantir in.

Helbestvan Nezîr Palo

Bonn, 22.04.2019

Dr. phil. Husên Hebeş

Ji Hawara pîroz

Ji Hawara Pîroz

Ez bextwerbûm, ku min lêgerîna doktora li ser kovara HAWARA PÎROZ kir û ew wergerand kurdî û niha çapa sisîyê amadedikim. Nizanim çiqas hayên xwandevan û nivîsevanên me ji naveroka wê hene, lê ewê ew berhema ne xwandibe û mifa jê wernegirti be, wî pir zîyan li xwe kiriye. Min xwest van çend rêzan ji strana Kêre raberî xwandevan bikim, ku min raya xwe li ser wê di destêka salên 1980-1981ê de dayî:

Di hejmara 24ê de, di bin quncê „Stranên cihê Botan“ de, sê berhemên giranbiha, Kêre, Rêdûr û Memok tên weşandin. Bi naverokên xwe ew li ser evîn û suriştê ne. Piştî keç di destpêka Kêreyê de çêlî hawîrdorê dike, bi van teşbihina jî xwe dinasîne:

         Dilikî min bi heyhêr e    

         Çehvê min yek heyv e, yek stêr e

         Memikên min yek mizgeft e, yek dêr e

         Du kehnî navbeyna sîng û berê min der bîne

         Yek Rûsor, yê dî Spîpêl e

         Heçî nexweşê ev heft sal bî

         Ser pişta xwe ranebî

         Firkê jê vexwê, roj bi roj ber bi xêr e. (205.7)

   Berhemek weha, bi vî rengî û tenê di nav rûpelên Hawarê de bimîne, ziyaneke mezin e ji afirandina kurdî û ji a cîhanî re. Divê şakarên we bi hemî zimanan bêne belavkirin, ew samanên giyaniya mirovatiyê ne. (r.155-156)

Dr. phil. Husên Hebeş

Nanbrêj

Di 24.03.2019 de min nan biraşt – vê yekê rehmetîya dêka min anî bîra min, cara yekê min bi wê re nan biraşt– . Me sêlek kirî û nanê sêlê xwar û li xizman belavkir. Nîyaza min ji nivîsa van çend rêzan ew e, ku peyveke nû di nav zimanê kurdî keve, ango peyva „Nanbrêj“ çawa cîyok ji nanpêj û nanpij re.

Nanbrêj, ji nan û bijêr peydabûye. -bijêr reha dema niha (rdn) ya biraştinê ye. Di kurdî de mera kane ji rdn peyvine nû peydabike yan pêkbîne.

Di wê  rojê de nêzîla katijmêrekê ez bûm nabrêj, nanpêj, nanpij, eger jinek bi nanbiraştinê li şûna mêrekî rabe, wê bibe, nanbrêja, nanpêja, nanpija malê. Li vir nanbrêj wek navdêrine din, mîna dost, heval, mamoste di kurmancî de bona mê û nêr bikartên, dostê te, dosta te.

Nanbrêj ji alîyê zanistîya zimên ve wek li jor tomarbûye rast hatîye ravekirin û di warê jikuhatin û dempeydabûnê de (etmology) divê roja 24.03.2019 rojbûna wê be. Eger kesekî din ev peyva weha bikaranîbe –lê min nedîtîye-, wê demê mera kane rojbûnê biguhêze. Peydabîna peyvekê di çi demê de dibe hêmanneke etymology û hêmana dudiyê beramhevkirina peyva biraştin an rdn brêj bi zimanên îranîya kevn û yên hevdem re bike.

Ta mera hîn bi rastîyeke zanistî din gîhne, divê mera li dîroka peydabûna pîtên –j û –ş jî bikole.

Di kurdî de nabê mera bibêje ev peyva heye an tune ye, Kurdistan mezin û fere ye, mixabin hîn hemî peyvegencîneya kurdî bi hemî zarav û devokan nehatîye komkirin, eger rojekê serketineke weha peydabibe, wê katê zimanê me wê hîn dewlemenditir bibe.

Spas bo wan rêzdarên li ser vê mijadê di Facebookê de nivisîne.

25.3.2019

Dr. phil. Husên Hebeş

Efrin 2

Efrîn, em te di nav çingên berberên sedsala 21ê de nahêlên, yan jîyana me bi hevra, yan mirina me bi hevra. Va bû salek tu hatîyî dagîrkirin ji alîyên erdoganên tirkî û îslamîyên daîşî ve. Bi wê bûneyê helbesta Efrîn 2 bi kurdî û bi wergerên elmanî, îngilîzî, rûsî û îtalî belavdikim.

18.03.2019
Husên Hebeş

Efrîn 2

Efrîn
dêya min
birînên te ji kwîranîyê kwîrtir in
êşên te ji pelên heyşdeh Mîlyon
darên te yî zêtwînê pirtir in
jin û keçên te tên talankirin

Efrîn
zaroyên te di van şevên xwînî de
di hemêza sermê de dixewin
memkên birçîtîyê dimijin
dinalin ji ber birînan

Efrîn
çiqas dêyên jîndar nîvmirî
ji ber azaran rojê çend caran dimirin

Efrîn
tu yekemîn mînaya berxwedan
û evînê yî li vê dunyayê

Efrîn
dêya min
mirovatî ji te re
di van rojên perjengên te de
dareke hişk e
li bîyabana mitalê ye

19.3.2018

Afrin 2

Afrin
meine Mutter
deine Wunden sind tiefer als die Tiefe
deine Schmerzen sind mehr als die Blätter
achtzehn Millionen deiner Olivenbäume
deine Frauen und Mädchen werden vergewaltigt

Afrin
deine Kinder in diesen blutigen Nächten
schlafen in der Umarmung der Kälte
sie saugen an der Brust des Hungers
sie ächzen über der Qual der Wunden

Afrin
wie viele halbgetötete Mütter sterben
täglich mehrere Male vor Schmerzen

Afrin
du bist das Symbol des Widerstands
und der Liebe in dieser Welt

Afrin
meine Mutter
für dich ist die Menschheit
in deinen tragischen Tagen
ein trockener Baum
in der Wüste des Denkens

19.3.2018

Afrin 2

Afrin
my mother
your wounds are deeper than the depth
your pain is more than the leaves
eighteen million of your olive trees
your women and girls are being raped

Afrin
your children in those bloody nights
they are embraced by the cold
they suck on the breasts of hunger
they groan over the torture of wounds

Afrin
how many half-dead mothers are dying
in pain several times a day

Afrin
you are the symbol of resistance
and of love in this world

Afrin
my mother
humanity for you
in your tragic days
is a dry tree
in the desert of thought

Африн 2

Африн
мать моя
твои раны глубже глубин глубоких
дрожь от боли твоей сильней
чем от листьев 18 миллионов
оливковых деревьев твоих
женщин и девочек твоих насилуют

Африн
твои дети в кровавых ночах
спят в обнимку с холодом
они сосут грудь голода

Африн
сколько полумертвых твоих матерей
умирают от боли каждый день несколько раз

Африн
ты стал символом сопротивления
и любви на этом свете

Африн
мать моя
человечество для тебя
в эти трагичные дни
высохшее дерево
в пустыне мысли

Бонн 19.3.2018

Хуссейн Хабаш

Русский перевод Agnes Gossen-Giesbrecht


Afrin 2

Afrin
madre mia
le tue ferite sono più profonde del profondo
il tuo dolore geme più delle foglie
dei diciotto milioni di alberi d’ulivo
le tue donne e le tue giovani vengono violate

Afrin
i tuoi figli in quelle notti di sangue
inerti nell’abbraccio freddo
succhiano da seni che non sfamano
gemono per la tortura delle ferite

Afrin
quante madri spezzate dal dolore
muoiono più volte al giorno

Afrin
tu sei il simbolo della resistenza
e dell’amore in questo mondo

Afrin
madre mia
l’umanità per te
in queste tragiche giornate
è un albero inaridito
nel deserto del pensiero

Italian translation by Paola Pennecchi and Dana de Luca